Next Verse

Shloka 1

Virāṭa-parva Adhyāya 54 — Missile-Exchange and Tactical Redirection

Arjuna, Aśvatthāman, Karṇa

इस प्रकार श्रीमह्याभारत विराटपर्वके अन्तर्गत गोहरणपर्वमें उत्तरयोग्रहके समय यौओके लौटनेसे सम्बन्ध रखनेवाला तिरपनवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ५३ ॥। (दाक्षिणात्य अधिक पाठका १३ शलोक मिलाकर कुल २६३ श्लोक हैं।) #-+- “5 (9) &:..... +--:..& चतुष्पठ्चाशत्तमोडध्याय: अर्जुनका कर्णपर आक्रमण, विकर्णकी पराजय, शत्रुंतप और संग्रामजित्‌॒का वध, कर्ण और अर्जुनका युद्ध तथा कर्णका पलायन वैशम्पायन उवाच स शत्रुसेनां तरसा प्रणुद्य गास्ता विजित्याथ धनुर्धराग्रय: । दुर्योधनायाभिमुखं प्रयातो भूयो रणं सोडभिचिकीर्षमाण:

vaiśampāyana uvāca | sa śatrusenāṃ tarasā praṇudya gāstā vijityātha dhanurdharāgryaḥ | duryodhanāyābhimukhaṃ prayāto bhūyo raṇaṃ so 'bhicikīrṣamāṇaḥ ||

વૈશમ્પાયને કહ્યું—શત્રુસેનાને તીવ્ર વેગથી હટાવી અને ગાયો પાછી મેળવી ધનુર્ધરોમાં શ્રેષ્ઠ અર્જુન દુર્યોધન સામે આગળ વધ્યો, ફરી યુદ્ધ કરવા ઇચ્છતો।

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
शत्रुसेनाम्the enemy army
शत्रुसेनाम्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रुसेना
FormFeminine, Accusative, Singular
तरसाwith speed/force
तरसा:
Karana
TypeNoun
Rootतरस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
प्रणुद्यhaving driven back
प्रणुद्य:
TypeVerb
Rootप्र-नुद्
FormLyap (absolutive/gerund), Active, prior action to main verb
गाःcows
गाः:
Karma
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Accusative, Plural
ताःthose (cows)
ताः:
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Plural
विजित्यhaving conquered/won
विजित्य:
TypeVerb
Rootवि-जि
FormLyap (absolutive/gerund), Active, prior action to main verb
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
धनुर्धराग्र्यःthe foremost of bowmen
धनुर्धराग्र्यः:
Karta
TypeNoun
Rootधनुर्धराग्र्य
FormMasculine, Nominative, Singular
दुर्योधनायtowards/for Duryodhana
दुर्योधनाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Dative, Singular
अभिमुखम्facing; in front
अभिमुखम्:
TypeAdjective
Rootअभिमुख
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रयातःwent forth; proceeded
प्रयातः:
TypeVerb
Rootप्र-या
FormKta (past passive participle used actively), Masculine, Nominative, Singular
भूयःagain; once more
भूयः:
TypeIndeclinable
Rootभूयस्
रणम्battle
रणम्:
Karma
TypeNoun
Rootरण
FormNeuter, Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अभिचिकीर्षमाणःwishing/intending to do (fight)
अभिचिकीर्षमाणः:
TypeVerb
Rootअभि-चिकीर्ष्
FormŚatṛ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Arjuna
D
Duryodhana
E
enemy army (Kaurava host)
C
cattle (gāḥ)