Shloka 32

Dhaumya’s Counsel on Incognito Conduct in a Royal Household (राजवसतौ आचरण-निति)

Devanagari script

शूरोअस्मीति न दृप्तः स्याद्‌ बुद्धिमानिति वा पुनः । प्रियमेवाचरन्‌ राज्ञ: प्रियो भवति भोगवान्‌,“मैं शूरवीर हूँ अथवा बड़ा बुद्धिमान्‌ हूँ", ऐसा घमंड न करे। जो सदा राजाको प्रिय लगनेवाले कार्य ही करता है, वही उसका प्रेमपात्र तथा ऐश्वर्यभोगसे सम्पन्न होता है

Translation

‘હું શૂરવીર છું’ અથવા ‘હું બહુ બુદ્ધિમાન છું’—એવો દર્પ ન કરવો. જે સદા રાજાને પ્રિય લાગે એવા કાર્યો જ કરે છે, તે જ રાજાનો પ્રિય બની ઐશ્વર્ય ભોગવે છે.

Word by Word

शूरःa hero, brave man

अस्मिI am

इतिthus, saying

नnot

दृप्तःarrogant, puffed up

स्यात्should be

बुद्धिमान्intelligent, wise

इतिthus

वाor

पुनःagain; moreover

प्रियम्pleasing (thing), dear (act)

एवonly, indeed

आचरन्practising, doing

राज्ञःof the king

प्रियःdear, beloved

भवतिbecomes, is

भोगवान्possessing enjoyments/prosperity

Speaker

धौग्य उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes