Shloka 71

युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya

Devanagari script

यत्र रामो गतः स्वर्ग सभृत्यबलवाहन: । स च वीरो महाराज तस्य तीर्थस्य तेजसा

Transliteration

yatra rāmo gataḥ svargaṃ sabhṛtyabalavāhanaḥ | sa ca vīro mahārāja tasya tīrthasya tejasā |

Translation

જ્યાં રામ પોતાના સેવકો, સૈન્ય અને વાહનો સાથે સ્વર્ગે ગયા. હે મહારાજ, તે તીર્થના તેજથી તે વીરો શ્રીરામ પોતાના નિત્યધામને પ્રાપ્ત થયા.

Word by Word

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र
• Form: indeclinable (locative sense)

• रामः: Rama
• रामः: Karta
• Type: Noun
• Root: राम
• Form: masculine, nominative, singular

• गतः: gone
• गतः: Karta
• Type: Verb
• Root: गम्
• Form: past active participle, masculine nominative singular

• स्वर्गम्: to heaven
• स्वर्गम्: Karma
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग
• Form: masculine, accusative, singular

• स-भृत्य-बल-वाहनः: with attendants, troops, and vehicles
• स-भृत्य-बल-वाहनः: Karta
• Type: Adjective
• Root: भृत्य/बल/वाहन
• Form: masculine, nominative, singular

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: masculine, nominative, singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च
• Form: indeclinable

• वीरः: hero
• वीरः: Karta
• Type: Noun
• Root: वीर
• Form: masculine, nominative, singular

• महा-राज: O great king
• Type: Noun
• Root: महाराज
• Form: masculine, vocative, singular

• तस्य: of that
• तस्य: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: masculine/neuter, genitive, singular

• तीर्थस्य: of the sacred ford/pilgrimage-place
• तीर्थस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: तीर्थ
• Form: neuter, genitive, singular

• तेजसा: by the power/splendor
• तेजसा: Karana
• Type: Noun
• Root: तेजस्
• Form: neuter, instrumental, singular

Speaker

घुलस्त्य उवाच

Characters & Entities

• Rāma (Śrī Rāmacandra)
• Svarga
• Tīrtha (sacred ford/pilgrimage place)
• Bhṛtya (attendants)
• Bala (army)
• Vāhana (vehicles/mounts)
• Mahārāja (the addressed king)