Previous Verse
Next Verse

Shloka 142

युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya

अश्वमेधमवाप्रोति कुलं चैव समुद्धरेत्‌ । वहाँ स्नान करनेवाला मनुष्य वाजपेययज्ञका फल पाता है। तदनन्तर ब्रह्मर्षियोंसे सेवित देवकूट-तीर्थमें जाकर स्नान करे। ऐसा करनेवाला पुरुष अश्वमेध-यज्ञका फल पाता और अपने कुलका उद्धार कर देता है || १४१ $ || ततो गच्छेत राजेन्द्र कौशिकस्य मुने्हदम्‌

aśvamedham avāpnoti kulaṃ caiva samuddharet | tatonantaraṃ brahmarṣibhiḥ sevite devakūṭa-tīrthe gatvā snāyāt | evaṃ kṛtvā puruṣo ’śvamedha-yajñasya phalaṃ prāpnoti sva-kulasya ca samuddhāraṃ karoti || tato gacchet rājendra kauśikasya muneḥ kuṇḍam | yatra kuśika-nandano viśvāmitro munir uttamāṃ siddhiṃ prāptaḥ | vīra bharata-kula-bhūṣaṇa! tasmin tīrthe kauśikī-nadyāḥ taṭe māsam ekaṃ nivased iti ||

તે તીર્થમાં સ્નાન કરનાર અશ્વમેધ યજ્ઞનું ફળ પામે છે અને પોતાના કુલનો પણ ઉદ્ધાર કરે છે. ત્યારબાદ, હે રાજેન્દ્ર, કૌશિક મુનિના હ્રદ (કુંડ) તરફ જવું જોઈએ.

अश्वमेधम्Aśvamedha (horse-sacrifice)
अश्वमेधम्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्वमेध
FormMasculine, Accusative, Singular
अवाप्नोतिobtains, attains
अवाप्नोति:
Karta
TypeVerb
Rootअव + आप्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
कुलम्family, lineage
कुलम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुल
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
समुद्धरेत्would uplift, would rescue
समुद्धरेत्:
Karta
TypeVerb
Rootसम् + उद्धृ
FormOptative, Third, Singular, Parasmaipada

घुलस्त्य उवाच

G
Ghūlastya
R
Rājendra (address to the king, i.e., Yudhiṣṭhira in context)
D
Devakūṭa-tīrtha
B
Brahmarṣis
K
Kauśika (sage/lineage epithet)
K
Kauśika-kuṇḍa
V
Viśvāmitra
K
Kuśika
K
Kauśikī river
A
Aśvamedha
V
Vājapeya