Shloka 76
Devanagari script
युधिछिर उवाच आनुशंस्यं परो धर्मस्त्रयी धर्म: सदाफल: । मनो यम्य न शोचन्ति संधि: सदभिर्न जीर्यते,युधिष्ठिर बोले--लोकमें दया श्रेष्ठ धर्म है, वेदोक्त धर्म नित्य फलवाला है, मनको वशभमें रखनेसे मनुष्य शोक नहीं करते और सत्पुरुषोंके साथ की हुई मित्रता नष्ट नहीं होती
Translation
યુધિષ્ઠિરે કહ્યું—દયા જ પરમ ધર્મ છે; વેદોક્ત (ત્રયી) ધર્મ સદા ફળદાયી છે; મનને વશમાં રાખવાથી મનુષ્ય શોક કરતા નથી; અને સત્પુરુષો સાથેની મિત્રતા કદી ક્ષય પામતી નથી।
Word by Word
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
आनुशंस्यम्compassion; kindness
आनुशंस्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootआनुशंस्य
FormNeuter, Nominative, Singular
परःsupreme; highest
परः:
TypeAdjective
Rootपर
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मःdharma; duty; righteousness
धर्मः:
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रयीthe Vedic triad; the three Vedas
त्रयी:
TypeNoun
Rootत्रयी
FormFeminine, Nominative, Singular
धर्मःdharma
धर्मः:
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
फलःfruit; result
फलः:
TypeNoun
Rootफल
FormMasculine, Nominative, Singular
मनःmind
मनः:
Karma
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Accusative, Singular
यम्यhaving restrained; controlling
यम्य:
TypeVerb
Rootयम्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Active
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
शोचन्तिgrieve; lament
शोचन्ति:
TypeVerb
Rootशुच्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
सन्धिःalliance; friendship; compact
सन्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootसन्धि
FormMasculine, Nominative, Singular
सद्भिःby/with the good (people)
सद्भिः:
Karana
TypeNoun
Rootसत्
FormMasculine, Instrumental, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
जीर्यतेdecays; perishes; is destroyed
जीर्यते:
TypeVerb
Rootजॄ
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada (passive/intransitive sense)
Speaker
युधिछिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes