Vana Parva Adhyaya 316 Shloka 120 - Mahabharata | Gujarati | Vedapath

Vyasa

Shloka 120

Devanagari script

यक्षने पूछा--परंतप! तुमने मेरे सब प्रश्नोंके उत्तर ठीक-ठीक दे दिये, अब तुम पुरुषकी भी व्याख्या कर दो और यह बताओ कि सबसे बड़ा धनी कौन है? ।। युधिछिर उवाच दिवं स्पृशति भूमिं च शब्द: पुण्येन कर्मणा । यावत्‌ स शब्दो भवति तावत्‌ पुरुष उच्यते,युधिष्ठिर बोले--जिस व्यक्तिके पुण्यकर्मोकी कीर्तिका शब्द जबतक स्वर्ग और भूमिको स्पर्श करता है, तबतक वह पुरुष कहलाता है

Transliteration

yudhiṣṭhira uvāca | divaṃ spṛśati bhūmiṃ ca śabdaḥ puṇyena karmaṇā | yāvat sa śabdo bhavati tāvat puruṣa ucyate ||

Translation

યુધિષ્ઠિરે કહ્યું—પુણ્યકર્મોથી ઉત્પન્ન થયેલી કીર્તિનો શબ્દ સ્વર્ગ અને ધરતી—બન્નેને સ્પર્શે છે. જેટલો સમય એ કીર્તિ ટકે, તેટલો સમય તે ‘પુરુષ’ કહેવાય.

Word by Word

दिवम्heaven

स्पृशतिtouches

भूमिम्earth

चand

शब्दःfame/renown (lit. sound, report)

पुण्येनby merit/virtue

कर्मणाby action/deed

यावत्as long as / so long as

सःthat/he

शब्दःfame/renown

भवतिis/exists/continues

तावत्so long / till then

पुरुषःa man/person (a worthy person)

उच्यतेis called

Speaker

युधिछिर उवाच

Characters & Entities

Yudhiṣṭhira

heaven (diva)

earth (bhūmi)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes