Shloka 118
Devanagari script
अस्मिन् महामोहमये कटाहे सूर्याग्निना रात्रिदिवेन्धनेन । मारसत्दर्वीपरिघट्टनेन भूतानि काल: पचतीति वार्ता,इस महामोहरूपी कड़ाहेमें भगवान् काल समस्त प्राणियोंको मास और ऋतुरूप करछीसे उलट-पलटकर सूर्यरूप अग्नि और रात-दिनरूप ईंधनके द्वारा राँध रहे हैं, यही वार्ता है
Translation
આ મહામોહરૂપ કડાહામાં ભગવાન કાળ સૂર્યરૂપ અગ્નિ અને રાત્રિ-દિવસરૂપ ઇંધણથી, માસ અને ઋતુરૂપ કરછીને હલાવી, સર્વ પ્રાણીઓને રાંધી રહ્યો છે—આ જ વાર્તા છે।
Word by Word
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
महामोहमयेconsisting of great delusion
महामोहमये:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमहामोहमय
FormMasculine, Locative, Singular
कटाहेin the cauldron
कटाहे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकटाह
FormMasculine, Locative, Singular
सूर्याग्निनाby the sun-fire (fire in the form of the sun)
सूर्याग्निना:
Karana
TypeNoun
Rootसूर्याग्नि
FormMasculine, Instrumental, Singular
रात्रिदिवेन्धनेनwith fuel of night-and-day
रात्रिदिवेन्धनेन:
Karana
TypeNoun
Rootरात्रिदिवेन्धन
FormNeuter, Instrumental, Singular
मारसत्-दर्वी-परिघट्टनेनby the stirring/churning with the ladle of months and seasons
मारसत्-दर्वी-परिघट्टनेन:
Karana
TypeNoun
Rootमारसत्दर्वीपरिघट्टन
FormNeuter, Instrumental, Singular
भूतानिbeings, creatures
भूतानि:
Karma
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Accusative, Plural
कालःTime (Death)
कालः:
Karta
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Nominative, Singular
पचतिcooks, ripens
पचति:
TypeVerb
Rootपच्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
वार्ताreport, saying, statement
वार्ता:
Karta
TypeNoun
Rootवार्ता
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes