Shloka 48

सूर्य–कर्णोपदेशः

Sūrya’s Counsel to Karṇa on Kīrti and the Kuṇḍala

Devanagari script

राघव: सत्यचेष्टाभि: सम्यक्‌ च चरितेज्डितै: । यदा तत्त्वेन तुष्टो$भूत्‌ तत एनमपूजयत्‌,परंतु श्रीरामचन्द्रजीने उनकी सत्य चेष्टाओं, उत्तम आचरणों और मुख-नेत्र आदिके संकेतोंसे सूचित होनेवाले मनोभावोंकी सम्यक्‌ समीक्षा करके जब अच्छी तरह संतोष प्राप्त कर लिया, तब विभीषणका बहुत आदर किया

Transliteration

rāghavaḥ satyaceṣṭābhiḥ samyak ca cariteṣṭitaiḥ | yadā tattvena tuṣṭo 'bhūt tata enam apūjayat |

Translation

રાઘવે વિભીષણની સત્ય ચેષ્ટાઓ, ઉત્તમ આચરણ અને મુખ-નેત્રાદિના સંકેતોમાં પ્રગટ થતી નિષ્ઠાને સારી રીતે પરખી. જ્યારે તેના સાચા અભિપ્રાયથી તેઓ સંપૂર્ણ સંતોષ પામ્યા, ત્યારે તેમણે તેને યથોચિત સન્માન આપ્યું.

Word by Word

• [{'term': 'rāghavaḥ', 'definition': 'Rāghava

• descendant of Raghu—an epithet of Rāma'}, {'term': 'satya-ceṣṭābhiḥ', 'definition': 'by truthful endeavors/intentions

• actions rooted in truth'}, {'term': 'samyak', 'definition': 'properly, thoroughly, rightly'}, {'term': 'carita', 'definition': 'conduct, behavior, character as lived out'}, {'term': 'iṣṭitaiḥ (≈ iṅgitaiḥ/ceṣṭitaiḥ)', 'definition': 'gestures, indications, outward signs revealing inner intention (reading varies in transmission)'}, {'term': 'yadā', 'definition': 'when'}, {'term': 'tattvena', 'definition': 'in truth

• with discernment of reality'}, {'term': 'tuṣṭaḥ', 'definition': 'satisfied, assured, pleased'}, {'term': 'abhūt', 'definition': 'became'}, {'term': 'tataḥ', 'definition': 'then, thereafter'}, {'term': 'enam', 'definition': 'him (this person)'}, {'term': 'apūjayat', 'definition': 'honored, showed reverence, received respectfully'}]

Speaker

मार्कण्डेय उवाच

Characters & Entities

• मार्कण्डेय (Mārkaṇḍeya)
• राघव / श्रीराम (Rāghava / Śrī Rāma)
• विभीषण (Vibhīṣaṇa)