Shloka 3
Draupadī-apaharaṇa-saṃdeśaḥ
Report of Draupadī’s Abduction and the Pāṇḍavas’ Pursuit
Devanagari script
न हि कार्यविरुद्धेषु बहुपापेषु कर्मसु । मूलघातिषु सज्जन्ते बुद्धिमन्तो भवद्विधा:
Translation
જે કર્મ ઇચ્છિત કાર્યના વિરોધી હોય, જેમાં બહુ પાપ ભરેલું હોય અને જે જડમૂળ સહિત વિનાશ કરનાર હોય—આવા આત્મહત્યા વગેરે અશુભ કર્મોમાં આપ જેવા બુદ્ધિમાન પુરુષો પ્રવૃત્ત થતા નથી।
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
कार्य-विरुद्धेषुin (acts) opposed to the intended purpose
कार्य-विरुद्धेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootकार्यविरुद्ध
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
बहु-पापेषुin very sinful (acts)
बहु-पापेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootबहुपाप
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
कर्मसुin actions/deeds
कर्मसु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Locative, Plural
मूल-घातिषुin (acts) that strike at the root / are ruinous at the root
मूल-घातिषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमूलघातिन्
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
सज्जन्तेbecome attached/engage
सज्जन्ते:
TypeVerb
Rootसञ्ज्
FormLat, Atmanepada, Third, Plural, Present
बुद्धिमन्तःwise men
बुद्धिमन्तः:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धिमन्त्
FormMasculine, Nominative, Plural
भवत्-विधाःlike you / of your kind
भवत्-विधाः:
Karta
TypeAdjective
Rootभवद्विध
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes