Shloka 19
द्रौपदी-शैब्यसंवादः — Draupadī’s Identification and Counsel on Hospitality
Devanagari script
अहो नाह॑मिदं कर्म कष्टं दुश्चरितं कृतम् । स्वयं दुर्बुद्धिना मोहाद् येन प्राप्तोडस्मि संशयम्,अहो! यह कुकर्म मेरे योग्य नहीं था। मुझ दुर्बुद्धिने स्वयं ही मोहवश दु:खदायक दुष्कर्म कर डाला; जिससे (गन्धर्वोका बंदी हो जानेके कारण) मेरा जीवन संदिग्ध हो गया
Translation
અહો! આ કઠોર, દુષ્કૃત્ય કર્મ મારા યોગ્ય ન હતું. હું જ દુર્બુદ્ધિ બની મોહવશ એવો દુઃખદ દુષ્કર્મ કરી બેઠો, જેના કારણે હવે મારું જીવન જ સંશયમાં પડી ગયું છે.
Word by Word
अहोalas!/oh!
अहो:
TypeIndeclinable
Rootअहो
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
कर्मact/deed
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
कष्टम्painful/harsh
कष्टम्:
TypeAdjective
Rootकष्ट
FormNeuter, Accusative, Singular
दुश्चरितम्evil/wicked
दुश्चरितम्:
TypeAdjective
Rootदुश्चरित
FormNeuter, Accusative, Singular
कृतम्done/committed
कृतम्:
TypeVerb
Rootकृ
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Accusative, Singular
स्वयम्oneself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
दुर्बुद्धिनाby (my) foolish intellect
दुर्बुद्धिना:
Karana
TypeNoun
Rootदुर्बुद्धि
FormFeminine, Instrumental, Singular
मोहात्from delusion/out of delusion
मोहात्:
Apadana
TypeNoun
Rootमोह
FormMasculine, Ablative, Singular
येनby which
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
प्राप्तःhaving reached/come to
प्राप्तः:
TypeVerb
Rootप्राप्
FormPast active participle (क्तवतु/क्त), Masculine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent (Lat), First, Singular, Parasmaipada
संशयम्doubt/peril/uncertainty
संशयम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
दुर्योधन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes