Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Bhīṣma’s Admonition; Duryodhana’s Rājasūya Aspiration and the Proposal of a Vaiṣṇava-satra

(विद्वद्धिः सहितो धीमान्‌ ब्राह्मुणैर्वनवासिभि: ।) कृत्वा निवेशमभित: सरसस्तस्य कौरव । द्रौपद्या सहितो धीमान्‌ धर्मपत्न्या नराधिप:

vaiśampāyana uvāca | (vidvadbhiḥ sahito dhīmān brāhmaṇair vanavāsibhiḥ |) kṛtvā niveśam abhitaḥ sarasas tasya kaurava | draupadyā sahito dhīmān dharmapatnyā narādhipaḥ ||

હે કૌરવ! વનવાસી વિદ્વાન બ્રાહ્મણો સાથે તે ધીમાન નૃપે તે સરોવરનાં ચારે તરફ નિવાસસ્થાન ગોઠવ્યું; અને ધર્મપત્ની દ્રૌપદી સહિત તે ધીર નરાધિપ ત્યાં જ રહ્યો.

विद्वद्भिःby/with learned men
विद्वद्भिः:
Karana
TypeNoun
Rootविद्वस्
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहितःaccompanied (with)
सहितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Singular
धीमान्wise, intelligent
धीमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootधीमन्
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्राह्मणैःby/with Brahmins
ब्राह्मणैः:
Karana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Instrumental, Plural
वनवासिभिःby/with forest-dwellers
वनवासिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootवनवासिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
कृत्वाhaving made/done
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
FormAbsolutive (Gerund)
निवेशम्a settlement/camp
निवेशम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिवेश
FormMasculine, Accusative, Singular
अभितःaround, on all sides
अभितः:
TypeIndeclinable
Rootअभितः
Formtrue
सरसःof the lake
सरसः:
TypeNoun
Rootसरस्
FormNeuter, Genitive, Singular
तस्यof that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
कौरवO Kaurava (descendant of Kuru)
कौरव:
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Vocative, Singular
द्रौपद्याःwith Draupadī
द्रौपद्याः:
Karana
TypeNoun
Rootद्रौपदी
FormFeminine, Instrumental, Singular
सहितःaccompanied (with)
सहितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Singular
धीमान्wise, intelligent
धीमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootधीमन्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मपत्न्याwith (his) lawful wife
धर्मपत्न्या:
Karana
TypeNoun
Rootधर्मपत्नी
FormFeminine, Instrumental, Singular
नराधिपःking, lord of men
नराधिपः:
Karta
TypeNoun
Rootनराधिप
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
Y
Yudhiṣṭhira (implied as narādhipaḥ in context)
D
Draupadī
B
Brāhmaṇas (forest-dwelling)
L
Lake (saras)

Educational Q&A

Even in hardship and exile, a ruler’s steadiness in dharma is sustained through wise counsel, lawful family bonds, and respectful association with learned brāhmaṇas; righteous living is shown as a practical discipline, not merely a royal privilege.

Vaiśampāyana tells Janamejaya that the wise king (Yudhiṣṭhira, in context) set up a camp around a lake and lived there with Draupadī and many learned forest-dwelling brāhmaṇas, establishing a settled base during the Pāṇḍavas’ forest exile.