Shloka 43
इन्द्रस्य दुःखप्राप्तिः—त्रिशिरोवधः, वृत्रोत्पत्तिः, जृम्भिकाजननम्
Indra’s Distress: Slaying of Triśiras, Birth of Vṛtra, and the Origin of Yawning
Devanagari script
ततस्तेषु निकृत्तेषु विज्वरो मघवानथ । जगाम त्रिदिवं हृष्टस्तक्षापि स्वगृहान् ययौ,उन तीनों सिरोंके कट जानेपर इन्द्रकी मानसिक चिन्ता दूर हो गयी। वे प्रसन्न होकर स्वर्गको लौट गये तथा बढ़ई भी अपने घर चला गया
Transliteration
tatas teṣu nikṛtteṣu vijvaro maghavān atha | jagāma tridivaṃ hṛṣṭas takṣāpi svagṛhān yayau ||
Translation
તે (ત્રણ) મસ્તકો કપાઈ ગયા પછી મઘવાન ઇન્દ્રની માનસિક ચિંતા દૂર થઈ. તે હર્ષિત થઈ ત્રિદિવ (સ્વર્ગ)માં પરત ગયો અને વધઈ પણ પોતાના ઘેર ચાલ્યો ગયો.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
तेषुin/among those (heads)
तेषु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, locative, plural
निकृत्तेषुwhen (they were) cut off
निकृत्तेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootनि + कृद् (कृन्त्)
Formmasculine, locative, plural
विज्वरःfree from anxiety/fevered distress
विज्वरः:
Karta
TypeAdjective
Rootविज्वर
Formmasculine, nominative, singular
मघवान्Maghavan (Indra)
मघवान्:
Karta
TypeNoun
Rootमघवन्
Formmasculine, nominative, singular
अथthen, now
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
जगामwent
जगाम:
TypeVerb
Rootगम्
Formperfect (liṭ), 3rd, singular
त्रिदिवम्to heaven (the threefold heaven)
त्रिदिवम्:
Karma
TypeNoun
Rootत्रिदिव
Formneuter, accusative, singular
हृष्टःdelighted, pleased
हृष्टः:
Karta
TypeAdjective
Rootहृष्ट
Formmasculine, nominative, singular
तक्षाthe carpenter (Tvaṣṭṛ/ artisan)
तक्षा:
Karta
TypeNoun
Rootतक्षन्
Formmasculine, nominative, singular
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
स्वगृहान्to (his) own houses/home
स्वगृहान्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वगृह
Formmasculine, accusative, plural
ययौwent
ययौ:
TypeVerb
Rootया
Formperfect (liṭ), 3rd, singular
Speaker
शल्य उवाच
Characters & Entities
M
Maghavan (Indra)T
Tridiva (heaven)T
Takṣā (carpenter/artisan)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes