Shloka 79
Udyoga-parva Adhyāya 71 — Kṣatra-dharma Counsel, Public Legitimacy, and Mobilization
Devanagari script
वैशम्पायन उवाच एवमुक्तः प्रत्युवाच धर्मराज॑ं जनार्दन: । उभयोरेव वामर्थ यास्यामि कुरुसंसदम्
Translation
વૈશમ્પાયન બોલ્યા—યુધિષ્ઠિરે આમ કહ્યે ત્યારે જનાર્દને ધર્મરાજને ઉત્તર આપ્યો—“રાજન! બંને પક્ષોના હિત માટે હું કૌરવોની સભામાં જઈશ.”
Word by Word
वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्तःhaving been addressed / spoken to
उक्तः:
TypeVerb
Rootवच्
Formkta (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
प्रत्युवाचreplied
प्रत्युवाच:
TypeVerb
Rootवच् (प्रति+उ)
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
धर्मराजम्to Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)
धर्मराजम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Accusative, Singular
जनार्दनःJanārdana (Kṛṣṇa)
जनार्दनः:
Karta
TypeNoun
Rootजनार्दन
FormMasculine, Nominative, Singular
उभयोःof both (sides)
उभयोः:
TypeAdjective
Rootउभय
FormMasculine/Neuter (contextual), Genitive, Dual
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
वाम्of you two
वाम्:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form2nd, Genitive, Dual
अर्थम्for the sake / benefit
अर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
यास्यामिI shall go
यास्यामि:
TypeVerb
Rootया
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Singular, Parasmaipada
कुरु-संसदम्the Kuru assembly
कुरु-संसदम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुरुसंसद्
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes