Shloka 22
धृतराष्ट्रस्य बलाबलचिन्ता
Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Strength and Preference for Śama
क्षयोदयो<यं सुमहान् कुरूणां प्रत्युपस्थित: । अस्य चेत् कलहस्यान्त: शमादन्यो न विद्यते
kṣayodayo ’yaṃ sumahān kurūṇāṃ pratyupasthitaḥ | asya cet kalahasyāntaḥ śamād anyo na vidyate ||
વૈશંપાયન બોલ્યા—કુરુઓ પર વિનાશ અને ઉથલપાથલનો એક મહાન વળાંક આવી પહોંચ્યો છે. જો આ કલહનો અંત શાંતિ-સંધિ સિવાય અન્ય કોઈ ઉપાયથી શક્ય ન હોય, તો મને સંધિ જ યોગ્ય લાગે છે. કુંતીપુત્રો સાથે યુદ્ધ ઉકેરવું યોગ્ય નથી; હું સદા પાંડવોને કૌરવો કરતાં વધુ શક્તિશાળી માનતો આવ્યો છું।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When a conflict threatens collective ruin, dharma favors śama—restraint, pacification, and settlement—over escalation into war, especially when war is both morally improper and strategically disastrous.
The narrator frames the Kuru situation as a decisive crisis: destruction is imminent unless the quarrel is ended through peace-making. The statement also underscores the perceived superiority of the Pāṇḍavas, warning against initiating war with them.