Shloka 51
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
यदा रथं॑ हेममणिप्रकाशं श्वेताश्वयुक्ते वानरकेतुमुग्रम् । द्रष्टा ममाप्यास्थितं केशवेन तदा तप्स्यत्यकृतात्मा स मन्द:
sañjaya uvāca | yadā rathaṁ hemamaṇiprakāśaṁ śvetāśvayukte vānaraketumugram | draṣṭā mamāpyāsthitaṁ keśavena tadā tapsyatyakṛtātmā sa mandaḥ ||
સંજય બોલ્યો—જ્યારે સોનાં અને મણિઓના પ્રકાશથી ઝગમગતો, ચાર શ્વેત અશ્વોથી જોડાયેલો, વાનરધ્વજાધારી મારો તે ઉગ્ર રથ—જેમાં કેશવ સ્વયં સારથિ બનીને સ્થિત હશે—અકૃતાત્મા મંદબુદ્ધિ દુર્યોધન જોશે, ત્યારે તે અંદરથી જ સંતપ્ત થઈ ઊઠશે।
संजय उवाच
Educational Q&A
Lack of self-discipline (akṛtātmā) and pride make a person suffer when confronted with righteous strength and divine support; inner torment arises not from the opponent’s glory alone but from one’s own ethical failure and hardened ego.
Sañjaya foretells Duryodhana’s reaction: when he sees the splendid, fearsome chariot—yoked with white horses, bearing the monkey-emblem, and guided by Kṛṣṇa as charioteer—he will be inwardly scorched with distress and regret.