Shloka 50
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
Devanagari script
हिरण्मयं श्वेतहयै क्षतुर्भि- दा युक्त स्यन्दनं माधवस्य । द्रष्टा युद्धे सात्यकेर्धारराष्ट्र- स्तदा तप्स्यत्यकृतात्मा स मन्द:
Translation
યુદ્ધમાં જ્યારે ચાર શ્વેત અશ્વોથી જોડાયેલો મધુવંશીય સાત્યકીનો સુવર્ણમય રથ ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર દુર્યોધન જોશે, ત્યારે તે અકૃતાત્મા મંદબુદ્ધિ નિશ્ચયે સંતપ્ત થશે।
Word by Word
हिरण्मयम्golden
हिरण्मयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहिरण्मय
FormNeuter, Accusative, Singular
श्वेतहयैःwith white horses
श्वेतहयैः:
Karana
TypeNoun
Rootश्वेतहय
FormMasculine, Instrumental, Plural
चतुर्भिःby four
चतुर्भिः:
Karana
TypeAdjective
Rootचतुर्
FormMasculine, Instrumental, Plural
युक्तम्yoked, harnessed
युक्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयुज्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Accusative, Singular
स्यन्दनम्chariot
स्यन्दनम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्यन्दन
FormMasculine, Accusative, Singular
माधवस्यof Mādhava (Krishna)
माधवस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootमाधव
FormMasculine, Genitive, Singular
द्रष्टाthe seer, the one who will see
द्रष्टा:
Karta
TypeNoun
Rootदृश्
Formतृच् (agent noun), Masculine, Nominative, Singular
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
सात्यकेःof Sātyaki
सात्यकेः:
Sambandha
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Genitive, Singular
धार्तराष्ट्रःDhārtarāṣṭra (Duryodhana), son of Dhṛtarāṣṭra
धार्तराष्ट्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
तप्स्यतिwill be pained, will suffer
तप्स्यति:
TypeVerb
Rootतप्
Formलृट् (simple future), परस्मैपद, 3rd, Singular
अकृतात्माundisciplined (one whose self is not mastered)
अकृतात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootअकृतात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
मन्दःdull-witted, foolish
मन्दः:
Karta
TypeAdjective
Rootमन्द
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes