Shloka 26
Kaurava Mobilization at Kurukṣetra (Duryodhana Orders War Preparations) / कुरुक्षेत्रे धार्तराष्ट्र-सैन्यसज्जा
यमदूतसमान् वेगे निपाते पावकोपमान् | रामेणाजौ विषहितान् वज्ननिष्पेषदारुणान्,“पितामह भीष्मके बाण आघात करनेमें अग्निके समान तेजस्वी एवं यमदूतोंके समान प्राणोंका हरण करनेवाले हैं। वज्की गड़गड़ाहटके समान गम्भीर शब्द करनेवाले उन बाणोंको पहले युद्धमें परशुरामजीने ही सहा था। राजन! मैं धृष्टद्युम्नके सिवा ऐसे किसी पुरुषको नहीं देखता, जो महान् व्रतधारी भीष्मका वेग सह सके। मेरा तो यही निश्चय है
vaiśampāyana uvāca |
yamadūtasamān vege nipāte pāvakopamān |
rāmeṇājau viṣahitān vajranispeṣadāruṇān |
વેગમાં તે યમદૂત સમાન છે અને પ્રહારમાં અગ્નિ સમાન. વજ્રના ચકનાચૂર કરનાર પ્રહાર જેવી દારુણ તે બાણોને યુદ્ધમાં રામે (પરશુરામે) એક વખત સહન કર્યા હતા.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse uses stark similes—death’s messengers, fire, and the thunderbolt—to underscore the moral gravity and irreversible consequences of war: once unleashed, martial force becomes difficult to restrain and inevitably brings destruction.
Vaiśampāyana describes the terrifying power of the arrows (contextually, Bhīṣma’s), saying their speed and impact resemble death and fire, and notes that even Paraśurāma once withstood them in battle—highlighting the extraordinary intensity of the coming conflict.