Shloka 14
अध्याय १२२ — कृष्णस्य दुर्योधनं प्रति नीत्युपदेशः
Kṛṣṇa’s Ethical Counsel to Duryodhana
पितामह् उवाच बहुवर्षसहस्रान्तं प्रजापालनवर्धितम् । अनेकक्रतुदानौधैर्यत् त्वयोपार्जितं फलम्,ब्रह्माजी बोले--राजेन्द्र! तुमने कई हजार वर्षोतक अनेकानेक यज्ञों और दानोंके द्वारा जिस पुण्यफलका उपार्जन किया और प्रजापालनरूपी धर्मके द्वारा जिसे उत्तरोत्तर बढ़ाया, वह सब इस अभिमानरूपी दोषके कारण ही नष्ट हो गया था, जिससे तुम नीचे गिराये गये। तुम्हारे अभिमानके ही कारण स्वर्गलोकके निवासियोंने तुम्हें धिक््कार दिया था
pitāmaha uvāca bahuvarṣasahasrāntaṃ prajā-pālana-vardhitam | aneka-kratu-dāna-aughair yat tvayopārjitaṃ phalam ||
પિતામહે કહ્યું—હે રાજેન્દ્ર! અનેક સહસ્ર વર્ષો સુધી અસંખ્ય યજ્ઞો અને દાનના પ્રવાહોથી તું જે પુણ્યફળ ઉપાર્જિત કર્યું અને પ્રજાપાલન-ધર્મથી જેને વધાર્યું, તે બધું અભિમાન નામના દોષથી નષ્ટ થયું. એ જ અહંકારના કારણે તું પાતિત થયો અને સ્વર્ગવાસીઓએ તને ધિક્કાર્યો.
पितामह् उवाच
Educational Q&A
Even vast merit gained through sacrifices, charity, and righteous kingship can be nullified by pride; arrogance leads to moral downfall and loss of honor.
Pitāmaha (Bhīṣma) admonishes a king, explaining that the king’s long-earned spiritual merit—built by yajñas, gifts, and protection of subjects—was destroyed because of pride, resulting in his fall and condemnation by heavenly beings.