Shloka 13
अध्याय १२२ — कृष्णस्य दुर्योधनं प्रति नीत्युपदेशः
Kṛṣṇa’s Ethical Counsel to Duryodhana
कथं तदल्पकालेन क्षीणं येनास्मि पातितः । भगवन् वेत्थ लोकांश्व शाश्वतान् मम निर्मितान् | कथं नु मम तत् सर्व विप्रणष्टं महाद्युते,मैंने कई हजार वर्षोतक अनेकानेक यज्ञों और दानोंके द्वारा जिस महान् पुण्यफलका उपार्जन किया था और जिसे प्रजापालनरूपी धर्मके द्वारा उत्तरोत्तर बढ़ाया था, वह सब थोड़े ही समयमें नष्ट कैसे हो गया? जिससे मैं यहाँसे नीचे गिरा दिया गया। भगवन! महाद्युते! मुझे मेरे सत्कर्मोद्वारा जो सनातन लोक प्राप्त हुए थे, उन्हें आप जानते हैं। मेरा वह सारा पुण्य सहसा नष्ट कैसे हो गया?
kathaṁ tad alpakaalena kṣīṇaṁ yenāsmi pātitaḥ | bhagavan vettha lokāṁś ca śāśvatān mama nirmitān || kathaṁ nu mama tat sarvaṁ vipraṇaṣṭaṁ mahādyute |
નારદે કહ્યું—અલ્પ સમયમાં મારું તે પુણ્ય કેવી રીતે ક્ષીણ થઈ ગયું કે જેના કારણે હું પાતિત થયો? ભગવન્! મારા કર્મોથી પ્રાપ્ત થયેલા શાશ્વત લોકોને તમે જાણો છો. મહાદ્યુતે! મારું સંચિત પુણ્ય અચાનક સર્વથા કેવી રીતે નષ્ટ થયું?
नारद उवाच
Educational Q&A
Even vast stores of puṇya (merit) can be exhausted quickly when their supporting causes end; karmic rewards—however ‘everlasting’ they may be described—remain contingent on karma and are not the same as liberation. The verse highlights moral causality and the fragility of status gained by ritual and charity when not grounded in enduring spiritual realization.
Nārada, having fallen from higher realms, questions a revered, radiant interlocutor about the sudden loss of the heavenly worlds he had earned through his deeds. He expresses astonishment that merit accumulated over long periods could be depleted in a short time, seeking the reason for his downfall.