Shloka 14
Gālava’s Eastern Ascent with Garuḍa; Counsel on Kāla and Upāya (उद्योगपर्व, अध्याय ११०)
विमानान्यनुरूपाणि कामभोग्यानि गालव । यहीं हरी-हरी घासोंसे सुशोभित कदलीवन है और यहीं कल्पवृक्ष शोभा पाते हैं। गालव! इसी दिशामें सदा संयम-नियमका पालन करनेवाले स्वच्छन्दचारी सिद्धोंके इच्छानुसार भोगोंसे सम्पन्न एवं मनोनुकूल विमान विचरते हैं ।। १३ $ ।। अत्र ते ऋषय: सप्त देवी चारुन्धती तथा
vimānāny anurūpāṇi kāmabhogyāni gālava | ihīṃ harī-harī ghāsoṃ se suśobhita kadalīvana hai ca ihīṃ kalpavṛkṣāḥ śobhāṃ pānti | gālava! asyāṃ diśi sadā saṃyama-niyama-pālanaparāḥ svacchandacāriṇaḥ siddhāḥ svaiḥ icchānusāra-bhogaiḥ sampannāḥ manonukūlāni vimānāni vicaranti || atra te ṛṣayaḥ sapta devī cāruṇdhatī tathā ||
યુપર્ણે કહ્યું—હે ગાલવ! અહીં સ્વભાવાનુરૂપ, ઇચ્છિત ભોગ આપતાં વિમાનો વિહરે છે. અહીં તાજી લીલી ઘાસથી શોભતું કેળાવન છે અને અહીં કલ્પવૃક્ષો તેજથી ઝળહળે છે. આ જ દિશામાં સંયમ-નિયમમાં નિત્ય સ્થિત, સ્વચ્છંદ વિહાર કરનારા સિદ્ધજન મનોહર વિમાનોમાં પોતાની ઇચ્છા મુજબ વિહરે છે અને આંતરિક ઇચ્છાને અનુરૂપ સિદ્ધિઓ ભોગવે છે. અહીં સપ્તઋષિ અને દેવી અરુંધતી પણ છે.
युपर्ण उवाच
Educational Q&A
The passage links true freedom and higher enjoyments to disciplined living: beings who consistently uphold saṃyama (self-control) and niyama (ethical-religious observances) attain refined, mind-pleasing capacities and environments. Pleasure here is portrayed not as indulgence opposed to dharma, but as a fruit that follows inner restraint and spiritual accomplishment.
Yuparṇa is describing to Gālava a wondrous region: verdant groves, wish-fulfilling trees, and celestial vimānas moving according to the will of perfected Siddhas. He then points out the presence of revered figures—the Seven Ṛṣis and Arundhatī—marking the place as spiritually eminent.