Shloka 43
Vṛtra’s Cosmic Threat, Viṣṇu’s Upāya, and the Conditional Vulnerability
Udyoga-parva 10
विष्णु त्रिभुवनश्रेष्ठ पूजयामास धर्मवित् । ततो हते महावीर्यें वृत्रे देवभयंकरे
viṣṇuṃ tribhuvanaśreṣṭhaṃ pūjayāmāsa dharmavit | tato hate mahāvīrye vṛtre devabhayaṅkare |
શલ્ય બોલ્યા—ધર્મજ્ઞ દેવરાજે ત્રિભુવનશ્રેષ્ઠ ભગવાન વિષ્ણુનું પૂજન કર્યું. ત્યારબાદ દેવતાઓને ભયંકર એવા મહાવીર્યવાન વૃત્રના વધ પછી, વિશ્વાસઘાતજન્ય અસત્યથી અભિભૂત થઈ ઇન્દ્ર મનમાં ઘોર શોકમાં ડૂબી ગયો; અને ત્રિશિરા-વધથી ઉત્પન્ન બ્રહ્મહત્યાનું પાપ તો પહેલેથી જ તેને ઘેરી રહ્યું હતું॥
शल्य उवाच
Educational Q&A
Even when a deed appears to secure victory or safety, violating trust and committing grave wrongdoing (asatya, viśvāsa-ghāta, brahmahatyā) produces inner torment and moral consequence; devotion and ritual honor cannot simply erase ethical culpability without confronting the fault.
After Vṛtra, a fearsome enemy of the gods, is killed, the narrative turns to Indra’s inner state: he becomes mentally distressed, burdened by the sense of betrayal and by the already-present stain of brahmahatyā connected with the killing of Triśiras; alongside this, worship of Viṣṇu is mentioned as a significant act in the aftermath.