Shloka 276
Yuddha-yajña-vyākhyāna (The Battle as Sacrifice): Ambarīṣa–Indra Saṃvāda
आत्मानं यूपमुत्सृज्य स यज्ञोडनन्तदक्षिण: । जब लुटेरे ब्राह्मणके धनका अपहरण करते हों
ātmānaṃ yūpam utsṛjya sa yajño 'nantadakṣiṇaḥ |
જ્યારે લૂંટારૂઓ બ્રાહ્મણનું ધન અપહરણ કરે, ત્યારે તેમની સામે કરવાના યુદ્ધમાં જે વીર પુરુષ પોતાના પ્રિય દેહનો ત્યાગ કરવા માટે પણ પ્રયત્ન કરે—અથવા દેહરૂપ યૂપનો ઉત્સર્ગ કરીને પ્રહાર જ કરે—તેનું તે યુદ્ધ જ અનંત દક્ષિણાઓથી યુક્ત યજ્ઞ કહેવાય છે.
अम्बरीष उवाच
Educational Q&A
Righteous combat undertaken to protect a brāhmaṇa (and, by extension, the innocent and dharma) is elevated to the status of a sacrifice: offering one’s own body like a yūpa makes the act spiritually meritorious, ‘endowed with endless dakṣiṇās,’ rather than mere aggression.
Ambarīṣa explains that when robbers plunder a brāhmaṇa’s wealth, a heroic defender who enters battle ready to give up his life is effectively performing a yajña; the battlefield becomes the ritual arena and self-sacrifice becomes the offering.