Shloka 6
Cāturāśramya-dharma—Marks of the Four Āśramas (चातुराश्रम्यधर्मः)
सर्वोद्योगैराश्रमं धर्ममाहु: क्षात्रं श्रेष्ठ सर्वधर्मोपपन्नम् । स्व॑ स्व॑ धर्म येन चरन्ति वर्णा- स्तांस्तान् धमनन्यथार्थान् वदन्ति
sarvodyogair āśramaṃ dharmam āhuḥ kṣātraṃ śreṣṭhaṃ sarvadharmopapannam | svaṃ svaṃ dharmaṃ yena caranti varṇās tāṃs tān dharmān anyathārthān vadanti ||
ઇન્દ્રએ કહ્યું— સર્વ પ્રકારના ઉદ્યોગો અને સતત પ્રયત્નોથી લોકો ક્ષાત્રધર્મરૂપ આશ્રમને શ્રેષ્ઠ અને સર્વધર્મસમ્પન્ન કહે છે. એ ક્ષાત્રધર્મના આધારથી જ વર્ણો પોતપોતાનો ધર્મ આચરે છે; તેથી કહે છે કે ક્ષાત્રધર્મ ન હોય તો તે ધર્મોનો પ્રયોજન ઉલટાઈ વિપરીત થઈ જાય છે.
इन्द्र उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that righteous kingship (kṣātra-dharma) is foundational for society: it enables each varṇa to perform its own duties safely and meaningfully; without it, other dharmas become ineffective or even counterproductive.
Indra is explaining a principle of rajadharma within the Śānti Parva discourse: he argues for the primacy of the kṣātra function—protection, enforcement of order, and governance—as the support-system that allows all other life-duties and social obligations to operate.