Shloka 6

Kṣātra-dharma as the Public Foundation of Dharma (क्षात्रधर्म-प्रशंसा)

Devanagari script

निर्मयदि चाशुचौ क्रूरवृत्तौ हिंसात्मके त्यक्तधर्मस्ववृत्ते । हव्यं कव्यं यानि चान्यानि राजन्‌ देयान्यदेयानि भवन्ति चास्मै,राजन! जो ब्राह्मण मर्यादाशून्य, अपवित्र, क्रूर स्‍्वभाववाला, हिंसापरायण तथा अपने धर्म और सदाचारका परित्याग करनेवाला है, उसे हव्य-कव्य तथा दूसरे दान देना न देनेके ही बराबर है

Transliteration

nirmaryādi cāśucau krūravṛttau hiṁsātmake tyaktadharma-svavṛtte | havyaṁ kavyaṁ yāni cānyāni rājan deyānyadeyāni bhavanti cāsmai ||

Translation

ભીષ્મે કહ્યું—હે રાજન! જે બ્રાહ્મણ મર્યાદાહીન, અશુચિ, ક્રૂર વર્તનવાળો, હિંસામાં આસક્ત અને પોતાના ધર્મ તથા સદાચારનો ત્યાગ કરેલો હોય, તેને હવ્ય, કવ્ય તથા અન્ય દાન—બધું જ જાણે ન આપ્યું હોય તેમ બને છે; એવા માણસને આપેલું દાન સાચું ધર્મફળ આપતું નથી।

Word by Word

निर्मर्यादिin/with one who is without bounds (lawless)

चand

अशुचौin/with the impure one

क्रूरवृत्तौin/with one of cruel conduct

हिंसात्मकेin/with one whose nature is violence

त्यक्तधर्मस्ववृत्तेin/with one who has abandoned dharma and right conduct

हव्यम्oblation to gods (havis)

कव्यम्offering to ancestors (kavya)

यानिwhich (things)

चand

अन्यानिother (things)

राजन्O king

देयानिto be given (proper gifts)

अदेयानिnot to be given (improper gifts)

भवन्तिbecome/are

चand

अस्मैto him

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Rājan (Yudhiṣṭhira)

brāhmaṇa

havya

kavya

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes