Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Kṣātra-dharma as the Public Foundation of Dharma (क्षात्रधर्म-प्रशंसा)

जपन्‌ वेदानजपंश्नचापि राजन्‌ सम: शूट्रेर्दसवच्चापि भोज्य: । एते सर्वे शूद्रसमा भवन्ति राजन्नेतान्‌ वर्जयेद्‌ देवकृत्ये,नरेश्वर! उपर्युक्त दुर्गुणोंसे युक्त ब्राह्मण वेदोंका स्वाध्याय करता हो या न करता हो, शूद्रोंक ही समान है। उसे दासकी भाँति पंक्तिसे बाहर भोजन कराना चाहिये। ये राज-सेवक आदि सभी अधम ब्राह्मण शूद्रोंके ही तुल्य हैं। राजन्‌! देवकार्यमें इनका परित्याग कर देना चाहिये

japan vedān ajapaṁś ca api rājan samaḥ śūdrer dāsavat ca api bhojyaḥ | ete sarve śūdrasamā bhavanti rājann etān varjayet devakṛtye nareśvara ||

ભીષ્મે કહ્યું—નરેશ્વર! એવો માણસ વેદોનું જપ કરે કે ન કરે, તે શૂદ્રસમાન જ છે. તેને દાસની જેમ પંક્તિથી બહાર બેસાડી ભોજન કરાવવું જોઈએ. એ બધા અધમ બ્રાહ્મણ શૂદ્રસમાન બને છે; તેથી રાજન! દેવકાર્યમાં એમનો ત્યાગ કરવો જોઈએ.

जपन्reciting
जपन्:
Karta
TypeVerb
Rootजप्
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त, पुं, प्रथमा, एकवचन
वेदान्the Vedas
वेदान्:
Karma
TypeNoun
Rootवेद
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
अजपन्not reciting
अजपन्:
Karta
TypeVerb
Rootजप्
Formनञ्-पूर्वक शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त, पुं, प्रथमा, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
समःequal
समः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
शूद्रेणwith/to a Śūdra
शूद्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootशूद्र
Formपुं, तृतीया, एकवचन
दासवत्like a slave
दासवत्:
TypeIndeclinable
Rootदासवत्
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
भोज्यःto be fed (to be given food)
भोज्यः:
TypeAdjective
Rootभोज्य
Formतव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त (कर्तव्य/योग्य) कृदन्त, पुं, प्रथमा, एकवचन
एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
शूद्रसमाःequal to Śūdras
शूद्रसमाः:
Karta
TypeAdjective
Rootशूद्र-सम
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
भवन्तिbecome/are
भवन्ति:
TypeVerb
Rootभू
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
एतान्these (persons)
एतान्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
वर्जयेत्should avoid/exclude
वर्जयेत्:
TypeVerb
Rootवृज्
Formविधिलिङ् (आज्ञार्थ/विधि), प्रथम, एकवचन
देवकृत्येin divine rites/ritual duties
देवकृत्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेवकृत्य
Formनपुं, सप्तमी, एकवचन
नरेश्वरO lord of men (king)
नरेश्वर:
TypeNoun
Rootनर-ईश्वर
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
R
rājan (the king, i.e., Yudhiṣṭhira as addressee)
V
Vedas
Ś
Śūdra
D
dāsa (servant)