Shloka 10
शोकाकुल-युधिष्ठिरं प्रति कुन्त्याः कालोचितोपदेशः | Kuntī’s Timely Counsel to the Grief-Stricken Yudhiṣṭhira
भवत्या गूढमन्त्रत्वात् पीडितो<स्मीत्युवाच ताम्,माताके ऐसा कहनेपर धर्मराज युधिष्ठिरके नेत्रोंमें आँसू भर आया, शोकसे उनकी इन्द्रियाँ व्याकुल हो गयीं और वे धर्मात्मा नरेश उनसे इस प्रकार बोले--'माँ! आपने इस गोपनीय बातको गुप्त रखकर मुझे बड़ा कष्ट दिया"
vaiśampāyana uvāca — bhavatyā gūḍha-mantratvāt pīḍito ’smīty uvāca tām |
વૈશંપાયન બોલ્યા—“તમે આ વાતને ગુપ્ત રહસ્ય બનાવી રાખી, તેથી હું પીડિત થયો છું,” એમ તેણે માતાને કહ્યું. આ સાંભળીને ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરની આંખોમાં આંસુ ભરાઈ આવ્યા; શોકથી ઇન્દ્રિયો વ્યાકુળ થઈ, તે ફરી બોલ્યા—“મા! આ ગુપ્ત સત્ય છુપાવી રાખીને તમે મને બહુ દુઃખ આપ્યું.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical tension between secrecy and truth within family and dharma: withholding a crucial truth—especially from one who bears responsibility—can become a cause of suffering and moral distress, even when the intention behind secrecy may have been protective.
Vaiśampāyana narrates Yudhiṣṭhira’s emotional response after hearing a concealed, confidential matter from his mother. Overcome with grief, he tells her that her keeping the secret has caused him deep pain.