Shloka 41
अध्याय ५७ — राज्ञः नित्यप्रयत्नः, रक्षा-प्रधानता, तथा त्याग-नीतिः
Chapter 57: Constant Royal Vigilance, Primacy of Protection, and Principles of Dismissal
राजानं प्रथम विन्देत् ततो भार्या ततो धनम् | राजन्यसति लोकस्य कुतो भार्या कुतो धनम्
rājānaṃ prathamaṃ vindet tato bhāryā tato dhanam | rājany asati lokasya kuto bhāryā kuto dhanam ||
ભીષ્મે કહ્યું— મનુષ્યે પ્રથમ રાજા (સુશાસન) પ્રાપ્ત કરવો; પછી પત્નીનો પરિગ્રહ કરવો અને પછી ધનનો સંગ્રહ કરવો. લોકરક્ષક રાજા ન હોય તો પત્ની ક્યાં સુરક્ષિત રહેશે અને ધનની રક્ષા કેવી રીતે થશે?
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that stable, righteous governance is a prerequisite for household life and prosperity: without a protector-king and public order, personal aims like marriage and wealth become insecure and ethically untenable.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma advises Yudhishthira by stressing the foundational role of kingship in safeguarding society; he frames it as a practical and moral sequence—first secure rule and protection, then family formation and economic accumulation.