Shloka 20

Adhyāya 352: Brāhmaṇa–Nāga Saṃvāda — Uñchavrata-niścaya

Dialogue and the Resolve to Practice Uñchavrata

Devanagari script

कि नु तत्सदन श्रेष्ठ क्षुत्पिपासाविवर्जितम्‌ । सुरासुरैरध्युषितं ऋषिभिश्नामितप्रभै:,क्या कारण है कि क्षुधा-पिपासासे रहित उस श्रेष्ठ धामको, जहाँ निरन्तर देवता, असुर, अमिततेजस्वी ऋषि, गन्धर्व और अप्सराओंके समूह आपकी सेवामें उपस्थित रहते हैं, छोड़कर आप अकेले इस श्रेष्ठ पर्वतपर चले आये हैं?

Transliteration

ki nu tat sadana śreṣṭha kṣutpipāsāvivarjitam | surāsurair adhyuṣitaṁ ṛṣibhir nāmitaprabhaiḥ |

Translation

હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ! ભૂખ-તરસથી રહિત તે ઉત્તમ ધામ—જ્યાં દેવો, અસુરો અને અમિત તેજસ્વી ઋષિઓ નિવાસ કરે છે—તે છોડીને તમે એકલા આ શ્રેષ્ઠ પર્વત પર કેમ આવ્યા છો?

Word by Word

किम्what?

नुindeed/then (interrogative emphasis)

तत्that

सदनम्dwelling/abode

श्रेष्ठO best (one)

क्षुत्hunger

पिपासाthirst

इवlike/as if

विवर्जितम्devoid of/without

सुराby/with the gods

असुरैःby/with the asuras

अध्युषितम्inhabited/occupied

ऋषिभिःby/with sages

नामितbowed down/subdued

प्रभैःby/with splendors/effulgences

Speaker

पितामह उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma (Pitāmaha)

sadana (excellent abode)

surāḥ (devas)

asurāḥ

Ṛ

ṛṣayaḥ (sages)

mountain (parvata)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes