Shloka 23
अध्याय ३५१ — उञ्छवृत्ति-व्रतसिद्धेः मानुषस्य परमगतिः
Sūrya–Nāga Dialogue on the Perfected Gleaner-Ascetic
स्वरूपिणी ततो बुद्धिरुपतस्थे हरिं प्रभुम् । योगेन चैनां निर्योग: स्वयं नियुयुजे तदा
svarūpiṇī tato buddhir upatasthē hariṁ prabhum | yogena caināṁ niryogaḥ svayaṁ niyuyuje tadā ||
તેમણે ચિંતન કરતાં જ મૂર્તિમતી બુદ્ધિ શક્તિશાળી શ્રીહરિ પ્રભુની સેવામાં ઉપસ્થિત થઈ. ત્યારબાદ જે પર કોઈનો વશ ચાલતો નથી એવા ભગવાન્ નારાયણે સ્વયં તે બુદ્ધિને યોગશક્તિથી સમ્પન્ન કરી।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that true spiritual capacity of the intellect (buddhi) is not merely self-generated; when the mind turns toward the Lord, divine grace can empower and ‘yoke’ the intellect with yoga, making it fit for higher realization and righteous discernment.
Upon contemplation, Buddhi appears in a personified, embodied form and attends Hari. Nārāyaṇa, described as independent and unconstrained, then personally endows that Buddhi with yogic power—effectively appointing and empowering her for divine purpose.