Shloka 180
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
पाणौ कुण्डं तथा कुण्डे पय: पयसि मक्षिका । अश्रिताश्रययोगेन पृथक्त्वेनाश्रिता: पुन:
pāṇau kuṇḍaṃ tathā kuṇḍe payaḥ payasi makṣikā | āśritāśraya-yogena pṛthaktvenāśritāḥ punaḥ ||
ભીષ્મે કહ્યું— હાથમાં એક નાનું પાત્ર છે; પાત્રમાં દૂધ છે; અને દૂધમાં એક માખી પડી છે. આ ત્રણેય પરસ્પર ભિન્ન છે; છતાં આધાર-આધેયના સંબંધથી એક જ સ્થિતિમાં સાથે આવી, પરસ્પર આશ્રિત બની ગઈ છે॥
भीष्य उवाच
Educational Q&A
The verse illustrates the āśraya–āśrita (support–supported) relation: distinct entities can become practically ‘together’ through dependence and containment. Ethically, it points to how association and reliance bind separate things into shared consequences.
Bhīṣma is explaining a principle through a concrete image: a hand holds a vessel, the vessel holds milk, and a fly is in the milk. Though separate by nature, they are linked in one chain of support and dependence.