Shanti Parva Adhyaya 318 Shloka 42 - Mahabharata | Gujarati | Vedapath

Vyasa

←Previous VerseNext Verse→

Shloka 42

नारद–शुक संवादः

Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga

Devanagari script

(सूर्यमव्यक्तमित्युक्तमतिसूर्यस्तु निष्कल: । अविद्या प्रकृतिज्ञेया विद्या पुरुष उच्यते ।।

Transliteration

yājñavalkya uvāca |

(sūryam avyaktam ity uktam ati-sūryas tu niṣkalaḥ |

avidyā prakṛtir jñeyā vidyā puruṣa ucyate ||)

tathaivāvedyam avyaktam vedyaḥ puruṣa ucyate |

calācalam iti proktaṃ tvayā vā tad api me śṛṇu ||

Translation

યાજ્ઞવલ્ક્યએ કહ્યું—અવ્યક્ત તત્ત્વને ‘સૂર્ય’ કહેવામાં આવ્યું છે અને નિષ્કલ, નિર્ગુણ તત્ત્વને ‘અતિસૂર્ય’। પ્રકૃતિને ‘અવિદ્યા’ તરીકે જાણો અને પુરુષને ‘વિદ્યા’ કહેવામાં આવે છે. તેમ જ અવ્યક્ત ‘અવેદ્ય’ અને પુરુષ ‘વેદ્ય’ કહેવાય છે. અને ચલ–અચલ વિષે તું જે પૂછ્યું છે, તેનું ઉત્તર પણ હવે સાંભળ.

Word by Word

सूर्यम्the sun (as object of saying)

अव्यक्तम्unmanifest

इतिthus

उक्तम्is said/has been said

अतिसूर्यःthe 'beyond-sun' (supersun)

तुbut/indeed

निष्कलःpartless, without divisions

अविद्याignorance

प्रकृतिःPrakriti, nature

ज्ञेयाis to be known/should be understood

विद्याknowledge

पुरुषःPurusha, spirit/person

उच्यतेis called/is said

तथाlikewise

एवindeed/just

अवेद्यम्unknowable

अव्यक्तम्unmanifest

वेद्यःknowable

पुरुषःPurusha

उच्यतेis called

चलmoving

अचलम्unmoving

इतिthus

प्रोक्तम्has been stated

त्वयाby you

वाor

तत्that

अपिalso/even

मेto me/for me

शृणुhear (listen)

Speaker

याज़्ञवल्क्य उवाच

Characters & Entities

Yājñavalkya

Sūrya (as metaphor)

Prakṛti

Puruṣa

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes