Shloka 17
Śuka’s Nirveda: Vyāsa’s Admonition on Dharma, Impermanence, and ‘Imperishable Wealth’ (अक्षय-धन)
लीलयाल्पं यथा गात्रात् प्रमृज्यात् तु रज: पुमान् | बहुयत्नेन च महत् पापनिर्हरणं तथा
līlayā alpaṁ yathā gātrāt pramṛjyāt tu rajaḥ pumān | bahu-yatnena ca mahat pāpa-nirharaṇaṁ tathā ||
ભીષ્મે કહ્યું— જેમ શરીર પર લાગેલી થોડી ધૂળ માણસ સહેલાઈથી પુંછીને દૂર કરી દે છે, પરંતુ ભારે મેલ દૂર કરવા માટે મોટો પ્રયત્ન કરવો પડે છે; તેમ જ નાનું પાપ નાનાં પ્રયત્નથી દૂર થાય છે, અને મહાપાપ માત્ર મહાન પ્રાયશ્ચિત્તથી જ નાશ પામે છે।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Moral purification should be proportionate: minor wrongdoing can be corrected with modest effort, but grave wrongdoing requires sustained, serious expiation and reform—like light dust versus deep grime on the body.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira through a practical simile, explaining how sins are removed according to their magnitude and the corresponding intensity of prāyaścitta.