Shloka 9
अव्यक्त–पुरुष–विवेकः (Discrimination of Avyakta/Prakṛti and Puruṣa) — Yājñavalkya’s Anvīkṣikī to Viśvāvasu
मृत्रोत्सर्गपुरीषे च भोजने च नराधिप । त्रिकालं नाभियुञ्जीत शेषं युज्जीत तत्पर:
mūtrotsargapurīṣe ca bhojane ca narādhipa | trikālaṁ nābhiyuñjīta śeṣaṁ yuñjīta tatparaḥ ||
વસિષ્ઠે કહ્યું—હે નરાધિપ! મૂત્રત્યાગ, મલત્યાગ અને ભોજન—આ ત્રણ પ્રસંગોમાં યોગાભ્યાસમાં પ્રવૃત્ત ન થવું. બાકી સમયમાં તો તત્પર રહી સ્થિર પ્રયત્નથી યોગ સાધવો.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Yoga requires disciplined timing: do not force practice during bodily necessities like urination, defecation, and eating; instead, use the remaining time with focused commitment.
Vasiṣṭha instructs a king on practical rules of conduct for yogic discipline, emphasizing propriety and steadiness rather than indiscriminate or ill-timed exertion.