Shloka 31
अध्याय २९७ — श्रेयः, धृति, दान-नियमाः
Welfare, Steadfastness, and Norms of Giving
उपभोगैरपि त्यक्तं नात्मानं सादयेन्नर: । चण्डालत्वेडपि मानुष्यं सर्वधा तात शोभनम्
upabhogair api tyaktaṁ nātmānaṁ sādayen naraḥ | caṇḍālatve ’pi mānuṣyaṁ sarvathā tāta śobhanam ||
ભોગસુખોથી વંચિત થવા છતાં મનુષ્યે પોતાને હીન ન માનવો જોઈએ. તાત! ચાંડાલ અવસ્થામાં પણ જો માનવજન્મ પ્રાપ્ત થાય, તો તે માનવેતર પ્રાણીઓની તુલનામાં સર્વથા શ્રેષ્ઠ અને શોભન છે.
पराशर उवाच
Educational Q&A
Do not lose self-respect or sink into despair when pleasures and resources are absent; human birth itself is a precious basis for dharma and inner growth, regardless of social condition.
In Śānti Parva’s instruction on conduct and wisdom, Parāśara addresses a listener as “tāta,” offering counsel that reframes hardship: deprivation and low social status should not lead to self-debasement, because the human condition remains uniquely valuable.