Shloka 55
वृत्ति-सत्सङ्ग-दान-धर्म
Livelihood, Virtuous Association, and Ethics of Giving
अवीनां पित्तभेदश्न सर्वेषामिति न: श्रुतम् । शुकानामपि सर्वेषां हिक्किका प्रोच्यते ज्वर:
avīnāṃ pittabhedaś ca sarveṣām iti naḥ śrutam | śukānām api sarveṣāṃ hikkikā procyate jvaraḥ ||
ભીષ્મે કહ્યું—અમારે સાંભળ્યું છે કે તમામ ભેંસાં/ભેંઢાં (ભેંડી) માટે ‘પિત્તભેદ’ નામનો રોગ જ જ્વર ગણાય છે. તેવી જ રીતે તમામ તોતામાં હીંચકી જ જ્વર તરીકે કહેવાઈ છે.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma conveys a piece of received traditional knowledge: different species may have characteristic ailments that are conventionally classified under ‘fever’ (jvara). The verse illustrates how diagnostic categories can be applied by customary association rather than by a single uniform symptom-set.
Within Bhishma’s long instructional discourse in the Shanti Parva, he cites proverbial/medical observations about animals—sheep and parrots—to support a broader explanatory point about how conditions are named and understood in traditional learning.