Shloka 54
वृत्ति-सत्सङ्ग-दान-धर्म
Livelihood, Virtuous Association, and Ethics of Giving
Devanagari script
रन्ध्रागतमथाश्चानां शिखोद्भेदश्न बर्हिणाम् । नेत्ररोग: कोकिलस्य ज्वरः प्रोक्तो महात्मना
Translation
ભીષ્મે કહ્યું—ઘોડાના ગળાના છિદ્રમાં માંસ વધે, તે જ તેમનો જ્વર છે. મોર માટે શિખા નીકળવી જ જ્વર કહેવાય છે. અને કોયલનો નેત્રરોગ પણ મહાત્મા (શિવ)એ જ્વર તરીકે જણાવ્યું છે.
Word by Word
रन्ध्रागतम्that which has come into/entered the perforation (wound/opening)
रन्ध्रागतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootरन्ध्र-आगत
FormNeuter, Nominative, Singular
अथand then/also
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अश्वानाम्of horses
अश्वानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Genitive, Plural
शिखोद्भेदःthe sprouting/eruption of the crest
शिखोद्भेदः:
Karta
TypeNoun
Rootशिखा-उद्भेद
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
बर्हिणाम्of peacocks
बर्हिणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootबर्हिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
नेत्ररोगःeye-disease
नेत्ररोगः:
Karta
TypeNoun
Rootनेत्र-रोग
FormMasculine, Nominative, Singular
कोकिलस्यof the cuckoo
कोकिलस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकोकिल
FormMasculine, Genitive, Singular
ज्वरःfever
ज्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootज्वर
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रोक्तःdeclared/said
प्रोक्तः:
TypeVerb
Rootप्र-वच्
FormMasculine, Nominative, Singular, Passive (PPP)
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
Karana
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes