Shloka 15
Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara
Fever
Devanagari script
रूप॑ गन्धं रसं स्पर्श शब्दं चैवाथ तद्गुणान् । इन्द्रियाणि न बुध्यन्ते क्षेत्रज्ञस्तैस्तु बुध्यते
Translation
રૂપ, ગંધ, રસ, સ્પર્શ અને શબ્દ—ઇન્દ્રિયોના આ પાંચ ગુણોને ઇન્દ્રિયો પોતે જાણતી નથી; તે ઇન્દ્રિયો દ્વારા ક્ષેત્રજ્ઞ (જીવાત્મા) જ તેમનો અનુભવ કરે છે.
Word by Word
रूपम्form
रूपम्:
Karma
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Accusative, Singular
गन्धम्smell
गन्धम्:
Karma
TypeNoun
Rootगन्ध
FormMasculine, Accusative, Singular
रसम्taste
रसम्:
Karma
TypeNoun
Rootरस
FormMasculine, Accusative, Singular
स्पर्शम्touch
स्पर्शम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्पर्श
FormMasculine, Accusative, Singular
शब्दम्sound
शब्दम्:
Karma
TypeNoun
Rootशब्द
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अथthen/and further
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
गुणान्qualities (sense-objects)
गुणान्:
Karma
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Accusative, Plural
इन्द्रियाणिthe sense-organs
इन्द्रियाणि:
Karta
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
FormNeuter, Nominative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
बुध्यन्तेunderstand/know
बुध्यन्ते:
TypeVerb
Rootबुध्
FormPresent, Third, Plural, Atmanepada
क्षेत्रज्ञःthe knower of the field (self)
क्षेत्रज्ञः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षेत्रज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
तैःby/through those (sense-organs)
तैः:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Instrumental, Plural
तुbut
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
बुध्यतेis understood/knows
बुध्यते:
TypeVerb
Rootबुध्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
Speaker
असित उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes