Shloka 7
Jājali’s Austerities and the Summons to Tulādhāra (जाजलि–तुलाधार-इतिहासः)
परंतु जो मूर्ख फलके लोभसे सदा उस वृक्षपर चढ़ता है, उसे वह वृक्ष ही मार डालता है; ठीक वैसे ही, जैसे खायी हुई विषकी गोली रोगीको मार डालती है ।।
tasyānugatamūlasya mūlam uddhriyate balāt | yogaprasādāt kṛtinā sāmyena paramāsinā ||
ફળના લોભથી જે મૂર્ખ સદા તે વૃક્ષ પર ચઢે છે, તેને એ જ વૃક્ષ મારી નાખે છે; જેમ ખાધેલી વિષની ગોળી રોગીને મારી નાખે. તે કામવૃક્ષની મૂળો બહુ દૂર સુધી ફેલાયેલી છે; યોગપ્રસાદથી સમતારૂપ પરમ ખડ્ગ ધારણ કરનાર કૃતકર્મા જ્ઞાની જ બળપૂર્વક તેનું મૂળ ઉખેડી નાખે છે.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Desire and greed form a deeply rooted entanglement; true freedom comes not from superficial restraint but from uprooting the very root-cause through yogic clarity and the ‘sword’ of equanimity (sāmya), wielded by a disciplined and capable mind.
Vyāsa continues a moral instruction using a vivid metaphor: a tree whose roots spread far represents the expanding network of craving. He states that only a spiritually accomplished person, aided by yogic insight and steadiness, can cut it down at the root—implying a decisive inner transformation rather than partial reform.