Shloka 16
Adhyāya 249 — Mṛtyu-prādurbhāvaḥ (The Manifestation of Death) / Restraint of Tejas and Ordered Saṃhāra
यां तरन्ति कृतप्रज्ञा धृतिमन्तो मनीषिण: । तां तीर्ण: सर्वतो मुक्तो विधृतात्मा55त्मविच्छुचि:
yāṃ taranti kṛtaprajñā dhṛtimanto manīṣiṇaḥ | tāṃ tīrṇaḥ sarvato mukto vidhṛtātmātmavicchuciḥ ||
વ્યાસે કહ્યું—જે (અવસ્થા/માર્ગ)ને સિદ્ધપ્રજ્ઞ, ધૈર્યવાન અને મનીષી જન પાર કરે છે, તેને પાર કરીને મનુષ્ય સર્વ તરફથી મુક્ત થાય છે. આત્માને સુનિયંત્રિત રાખીને, આત્મજ્ઞાનથી શુદ્ધ બની, તે બંધનોથી રહિત થઈ સ્થિર રહે છે.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Liberation is attained by crossing beyond a binding condition through perfected discernment, steadfast resolve, and disciplined self-mastery; self-knowledge purifies and results in comprehensive freedom.
In the didactic setting of the Śānti Parva, Vyāsa states a general principle: the wise cross a difficult existential passage, and once they have crossed it, they become free—purified and stabilized through self-knowledge and inner discipline.