Shloka 9
Adhyātma-krama: Indriya–Manas–Buddhi–Ātman Hierarchy and Citta-Prasāda (आध्यात्मक्रमः)
Devanagari script
तपोधर्मेण संयुक्तस्तपोनित्य: सुसंशित: । तेन सर्वानिवाप्रोति कामान् यान् मनसेच्छति
Translation
જે મનુષ્ય તપસ્યારૂપ ધર્મથી સંયુક્ત થઈ, પૂર્ણ સંયમનું પાલન કરીને, સદા તપમાં તત્પર રહે છે—તે એ તપોબળથી મનમાં ઇચ્છેલા સર્વ કામનાઓને પ્રાપ્ત કરે છે.
Word by Word
तपोधर्मेणby austerity and dharma
तपोधर्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootतपोधर्म (तपस् + धर्म)
FormMasculine, Instrumental, Singular
संयुक्तःendowed/connected
संयुक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंयुक्त (सम् + युज्)
FormMasculine, Nominative, Singular
तपोनित्यःever engaged in austerity
तपोनित्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootतपोनित्य (तपस् + नित्य)
FormMasculine, Nominative, Singular
सुसंशितःwell-restrained/fully disciplined
सुसंशितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुसंशित (सु + सम् + शम्/शास्)
FormMasculine, Nominative, Singular
तेनby that (by it)
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
इवas/like (indeed)
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
आप्नोतिattains/obtains
आप्नोति:
TypeVerb
Rootआप्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
कामान्desired objects/wishes
कामान्:
Karma
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Accusative, Plural
यान्which (those)
यान्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Accusative, Plural
मनसाwith the mind
मनसा:
Karana
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
इच्छतिdesires/wishes
इच्छति:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
व्यास उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes