Shloka 18
Adhyāya 222 — ब्रह्मस्थानप्राप्ति: मोक्षधर्मे समत्वव्रतम्
Attaining the Brahman-Station: The Vow of Equanimity in Mokṣadharma
Devanagari script
यदि स्यात् पुरुष: कर्ता शक्रात्मश्रेयसे ध्रुवम् | आरम्भास्तस्य सिद्धयेयुर्न तु जातु परा भवेत्
Translation
હે શક્ર! જો પુરુષ જ નિશ્ચિત રીતે કર્તા હોત, તો પોતાના કલ્યાણ માટે જે જે આરંભ કરતો તે બધું જ અવશ્ય સિદ્ધ થાત; તેને પોતાના પ્રયત્નમાં કદી પરાજય ન મળત.
Word by Word
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
स्यात्would be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस् (भू)
FormVidhi-linga, optative (potential), 3, singular, Parasmaipada
पुरुषःa man/person
पुरुषः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुष
Formmasculine, nominative, singular
कर्ताdoer/agent
कर्ता:
Karta
TypeNoun
Rootकर्तृ (कृ + तृच्)
Formmasculine, nominative, singular
शक्रO Śakra (Indra)
शक्र:
TypeNoun
Rootशक्र
Formmasculine, vocative, singular
आत्मश्रेयसेfor (his) own welfare
आत्मश्रेयसे:
Sampradana
TypeNoun
Rootआत्मन् + श्रेयस्
Formneuter, dative, singular
ध्रुवम्certainly/indeed
ध्रुवम्:
TypeIndeclinable
Rootध्रुव
आरम्भाःundertakings/efforts
आरम्भाः:
Karta
TypeNoun
Rootआरम्भ
Formmasculine, nominative, plural
तस्यof him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine/neuter, genitive, singular
सिद्धयेयुःwould succeed/be accomplished
सिद्धयेयुः:
TypeVerb
Rootसिध्
FormVidhi-linga, optative (potential), 3, plural, Parasmaipada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तुbut/however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
जातुever/at any time
जातु:
TypeIndeclinable
Rootजातु
पराdefeat
परा:
TypeNoun
Rootपरा
Formfeminine, nominative, singular
भवेत्would occur/be
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormVidhi-linga, optative (potential), 3, singular, Parasmaipada
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
TypeNoun
Rootइन्द्र
Formmasculine, vocative, singular
Speaker
प्रह्माद उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes