Shloka 14
निरय-परमस्थान-वर्णनम्
Niraya and the Supreme Station: A Metaphysical Re-reading
नित्यमेव सुखं स्वर्गे सुखं दुः:खमिहो भयम् । नरके दुःखमेवाहु: सुखं तत्परमं पदम्,स्वर्गमें सदा सुख ही होता है। इस मर्त्यलोकमें सुख और दु:ख दोनों होते हैं। नरकमें केवल दुःख-ही-दुःख बताया गया है। वास्तविक सुख तो वह परमपदस्वरूप परब्रह्म परमात्मा ही है
nityam eva sukhaṃ svarge sukhaṃ duḥkham iha u bhayam | narake duḥkham evāhuḥ sukhaṃ tat paramam padam ||
સ્વર્ગમાં નિત્ય માત્ર સુખ જ હોય છે. આ મર્ત્યલોકમાં સુખ અને દુઃખ—બન્ને મળે છે. નરકમાં તો માત્ર દુઃખ જ કહેવાય છે. પરંતુ સાચું સુખ તો તે પરમપદ—પરબ્રહ્મ પરમાત્મા જ છે.
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
Pleasure in heaven and pain in hell are still conditioned experiences; the verse points beyond them to the highest good—true, unsurpassed happiness identified with the supreme state (parama-pada), i.e., realization of Brahman/Paramātman.
In the didactic discourse of the Śānti Parva, Bharadvāja states a graded view of realms—heaven, the human world, and hell—and then elevates the discussion by asserting that the ultimate aim is not any realm but the supreme state itself.