Shloka 13
सुमुख: पवन: स्वर्गे गन्धश्न सुरभिस्तथा । क्षुत्पिपासा श्रमो नास्ति न जरा न च पापकम्,स्वर्गमें अत्यन्त सुखदायिनी हवा चलती है। मनोहर सुगन्ध छायी रहती है। भूख, प्यास, परिश्रम, बुढ़ापा और पापके फलका कष्ट वहाँ कभी नहीं भोगना पड़ता है
sumukhaḥ pavanaḥ svarge gandhaś ca surabhis tathā | kṣutpipāsā śramo nāsti na jarā na ca pāpakam ||
સ્વર્ગમાં અતિ સુખદ અને મૃદુ પવન વહે છે અને સર્વત્ર મનોહર સુગંધ વ્યાપી રહે છે. ત્યાં ભૂખ નથી, તરસ નથી, પરિશ્રમ નથી, વૃદ્ધાવસ્થા નથી અને પાપજન્ય દુઃખ પણ કદી ભોગવવું પડતું નથી—એવો સ્વર્ગલોક છે.
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
The verse highlights Svarga as a karmic reward-state characterized by the absence of bodily afflictions (hunger, thirst, fatigue, aging) and the non-experience of suffering that arises from sin—implying that ethical conduct and merit lead to refined, painless conditions, while sin leads to suffering elsewhere.
Bharadvāja is describing the qualities of heaven (Svarga) in didactic discourse within Śānti Parva, emphasizing its pleasant environment and the absence of common human hardships, as part of a broader teaching on dharma, karma, and the fruits of actions.