Shloka 53
Adhyāya 166: Kṛtaghna-doṣa (कृतघ्नदोषः) — the fault of ingratitude and the limits of expiation
तथैव द्वादशसमा: कपाली ब्रह्महा भवेत् । ब्रह्मचारी भवेन्नित्यं स्वकर्म ख्यापयन् मुनि:
tathaiva dvādaśa-samāḥ kapālī brahmahā bhavet | brahmacārī bhaven nityaṃ svakarma khyāpayan muniḥ ||
એ જ રીતે તે બાર વર્ષ સુધી કપાલધારી તપસ્વી તરીકે રહે; તેને બ્રહ્મહત્યાના પાપનો ભાર ધરાવનાર માનવો. તે સદા બ્રહ્મચારી રહે અને મુનિ બની પોતાના કરેલા કર્મને (અને પ્રાયશ્ચિત્તને) ખુલ્લેઆમ જાહેર કરે.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Grave wrongdoing requires sustained, disciplined expiation: adopting austere marks of penance (kapālī), maintaining lifelong-like restraint (brahmacarya during the vow), and honestly acknowledging one’s deed rather than concealing it.
In Bhīṣma’s dharma-instruction during the Śānti Parva, he outlines a specific expiatory regimen for the sin of brahmin-slaying: a twelve-year skull-bearing ascetic observance combined with continual celibacy and public avowal of the act and the penance.