Shloka 10

Dama-pradhāna-dharma (Self-restraint as the Root of Dharma) — Śānti-parva 154

Devanagari script

गृहीत्वा ये च गच्छन्ति ये न यान्ति च तान्‌ मृतान्‌ । तेडप्यायुष: प्रमाणेन स्वेन गच्छन्ति जन्तव:,“जो लोग अपने मृतक सम्बन्धियोंको लेकर श्मशानमें जाते हैं, और जो नहीं जाते हैं, वे सभी जीव-जन्तु अपनी आयु पूरी होनेपर इस संसारसे चल बसते हैं

Transliteration

gṛhītvā ye ca gacchanti ye na yānti ca tān mṛtān | te 'pi āyuṣaḥ pramāṇena svena gacchanti jantavaḥ ||

Translation

ભીષ્મે કહ્યું— “મૃત સંબંધીઓને લઈને શ્મશાન જાય તે હોય કે ન જાય—બધા જ પ્રાણી પોતાના આયુષ્યનું પ્રમાણ પૂરું થતાં જ આ સંસારથી વિદાય લે છે.”

Word by Word

गृहीत्वाhaving taken

येwho (those who)

चand

गच्छन्तिgo

येwho (those who)

नnot

यान्तिgo

चand

तान्those (them)

मृतान्dead

तेthey

अपिalso/even

आयुषःof lifespan

प्रमाणेनby the measure/limit

स्वेनby their own

गच्छन्तिgo (depart)

जन्तवःcreatures/living beings

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

the deceased (mṛtāḥ)

living beings (jantavaḥ)

cremation-ground (implied by the ritual context)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes