Shloka 5
Bala and Dharma in Kṣatriya Governance (बल-धर्म सम्बन्धः)
यो<धर्मविजिगीशु: स्याद् बलवान् पापनिश्चय: । आत्मन: संनिरोधेन संधि तेनापि रोचयेत्
yo dharmavijigīṣuḥ syād balavān pāpaniścayaḥ | ātmanaḥ saṃnirodhena sandhiṃ tenāpi rocayet ||
જો શત્રુ અધર્મથી જ વિજય ઇચ્છતો હોય, બળવાન હોય અને જેના નિશ્ચય પાપપૂર્ણ હોય—તો તેની સાથે પણ આત્મસંયમ રાખીને, થોડું નુકસાન સ્વીકારીને પણ, સંધિ કરવી શ્રેયસ્કર ગણવી; વિનાશકારી યુદ્ધમાં ઉતાવળ ન કરવી.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
When facing a powerful opponent driven by unrighteous and harmful intent, wise policy is to restrain one’s pride and impulses and prefer a peace settlement—even at some cost—if it prevents greater destruction and preserves dharma in the long run.
In the Shanti Parva’s instruction on kingship and statecraft, Bhishma advises Yudhishthira about dealing with dangerous adversaries: if the enemy is strong and morally corrupt, a controlled, strategic peace can be preferable to open war.