Shloka 37
Sarasvatī-Śāpavimokṣa, Rākṣasa-Mokṣa, and Aruṇā-Tīrtha
Indra–Namuci Expiation
ततो<पवाहितं दृष्टवा वसिष्ठमृषिसत्तमम्,शोणितं वह कल्याणि रक्षोग्रामणिसम्मतम् | मुनिश्रेष्ठ वसिष्ठको पुनः अपनेसे दूर बहाया गया देख अमर्षशील विश्वामित्र दुःखसे अत्यन्त कुपित हो बोले--'सरिताओंमें श्रेष्ठ कल्याणमयी सरस्वती! तुम मुझे धोखा देकर फिर चली गयी, इसलिये अब जलकी जगह रक्त बहाओ, जो राक्षसोंके समूहको अधिक प्रिय है!
tato ’pavāhitaṃ dṛṣṭvā vasiṣṭham ṛṣisattamam | śoṇitaṃ vaha kalyāṇi rakṣogrāmaṇisammatam ||
ત્યારે શ્રેષ્ઠ ઋષિ વશિષ્ઠને ફરી પોતાની પાસેથી દૂર વહેતા જોઈ અમર્ષશીલ વિશ્વામિત્ર દુઃખથી અત્યંત ક્રોધિત થઈ બોલ્યા—“કલ્યાણમયી, સરિતાઓમાં શ્રેષ્ઠ સરસ્વતી! તું મને છેતરીને ફરી ચાલી ગઈ; તેથી હવે પાણીના સ્થાને લોહી વહે—જે રાક્ષસોના નાયકોને પ્રિય છે.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Uncontrolled anger and humiliation can distort one’s sense of dharma, attempting to weaponize even sacred forces; the episode warns that spiritual or natural powers should not be bent toward cruelty and revenge.
After Vasiṣṭha is seen swept away by the river, the enraged speaker addresses Sarasvatī and orders her to flow with blood instead of water—an extreme curse-like command aimed at empowering destructive beings (rākṣasa chiefs).