Shloka 11
Adhyāya 33: Rauhiṇeya (Balarāma) is welcomed and takes his seat to witness the gadā-engagement
कृच्छुप्राप्तेन च तथा हारयेद् राज्यमागतम् | पणित्वा चैकपाणेन रोचयेदेवमाहवम्,“भला कौन ऐसा होगा, जो सब शत्रुओंको जीत लेनेके बाद जब एक ही बाकी रह जाय और वह भी संकटमें पड़ा हो तो उसके साथ अपने हाथमें आये हुए राज्यको दाँवपर लगाकर हार जाय और इस प्रकार एकके साथ युद्ध करनेकी शर्त रखकर लड़ना पसंद करे?
sañjaya uvāca | kṛcchuprāptena ca tathā hārayed rājyam āgatam | paṇitvā caikapāṇena rocayed evam āhavam |
સંજય બોલ્યો—બધા શત્રુઓને જીતી લીધા પછી, જ્યારે એક જ શત્રુ બાકી રહે અને તે પણ સંકટમાં પડેલો હોય, ત્યારે હાથમાં આવેલું રાજ્ય દાવ પર લગાવી હારી જાય એવો મૂર્ખ કોણ હશે? એક જ પ્રતિસ્પર્ધી સાથે એવી શરત બાંધીને યુદ્ધ કરવાનું કોણ પસંદ કરશે?
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores prudence and responsibility in kingship: after securing victory, it is ethically and strategically unsound to gamble away an obtained kingdom merely to satisfy a risky, pride-driven condition of single combat.
Sañjaya comments rhetorically on the irrationality of staking a newly won realm in a wager-like agreement to fight a lone remaining foe—especially when that foe is already in difficulty—highlighting the folly of turning near-certain victory into needless risk.