Shloka 17

Kṛtavarmā–Sātyaki Chariot Duel and Kaurava Morale Shock (कृतवर्म-सात्यकि-द्वैरथम्)

Devanagari script

दृष्टवा55पतन्तं सहसा तु नागं धृष्टद्युम्न: स्वरथाच्छीघ्रमेव । गदां प्रगृह्मोग्रजवेन वीरो भूमिं प्रपन्नो भयविह्वलाड्र:,हाथीको सहसा आक्रमण करते देख वीर धृष्टद्युम्न हाथमें गदा ले शीघ्र ही अत्यन्त वेगपूर्वक अपने रथसे कूदकर पृथ्वीपर आ गये। उस समय उनके सारे अंग भयसे व्याकुल हो रहे थे

Transliteration

dṛṣṭvā patantaṃ sahasā tu nāgaṃ dhṛṣṭadyumnaḥ svarathāc chīghram eva | gadāṃ pragṛhya ugrajavena vīro bhūmiṃ prapanno bhayavihvalāṅgaḥ ||

Translation

સંજય બોલ્યા—હાથીને સહસા આક્રમણ કરતાં જોઈ વીર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન ગદા હાથમાં લઈ તરત જ અત્યંત વેગથી પોતાના રથમાંથી કૂદી જમીન પર ઉતરી આવ્યો। તે સમયે ભયથી તેના અંગો વ્યાકુળ થઈ ગયા।

Word by Word

दृष्ट्वाhaving seen

पतन्तम्falling / rushing down

सहसाsuddenly

तुbut/indeed

नागम्elephant

धृष्टद्युम्नःDhrishtadyumna

स्वरथात्from his own chariot

शीघ्रम्quickly

एवindeed/just

गदाम्mace

प्रगृह्यhaving seized

उग्रजवेनwith fierce speed

वीरःthe hero

भूमिम्to the ground/earth

प्रपन्नःhaving descended / having come down

भयविह्वलाङ्गःwhose limbs were agitated by fear

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Dhṛṣṭadyumna

nāga (elephant)

ratha (chariot)

gadā (mace)

bhūmi (ground)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes