Shloka 10
शल्यवधे कौरवसेनाभङ्गः, भीमस्य गदायुद्धं, दुर्योधनस्य समाह्वानम्
Rout after Śalya’s fall; Bhīma’s mace engagement; Duryodhana’s rally
Devanagari script
वृक्षानिव महावाता: कम्पयन्ति सम तावकान्
Translation
જેમ મહાવાયુ વૃક્ષોને કંપાવી દે છે, તેમ પાંડવવીરોએ તમારા સૈનિકોને કંપિત કરી દીધા. અને રાજન, જેમ પૂર્વ પવન મહાનદી ગંગાને ક્ષુબ્ધ કરે છે, તેમ જ તે યોધ્ધાઓએ પાંડવોની સેનામાં પણ હલચલ મચાવી।
Word by Word
वृक्षान्trees
वृक्षान्:
Karma
TypeNoun
Rootवृक्ष
FormMasculine, Accusative, Plural
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
महावाताःgreat winds/storms
महावाताः:
Karta
TypeNoun
Rootमहावात
FormMasculine, Nominative, Plural
कम्पयन्तिshake/cause to tremble
कम्पयन्ति:
TypeVerb
Rootकम्प्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
सम्completely/together (prefix-like adverb)
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम्
तावकान्your (men/soldiers)
तावकान्:
Karma
TypeAdjective
Rootतावक
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes